Japanners per 1 januari 2017 niet langer vrij op de arbeidsmarkt

Vanaf 1 januari 2017 zullen werkgevers weer vergunningen nodig hebben als ze Japanners willen laten werken. Na een uitspraak van de Raad van State in december 2014, hadden Japanners vrije toegang tot de Nederlandse arbeidsmarkt op basis van oude verdragen van Nederland met Japan en Nederland met Zwitserland. Onlangs hebben Nederland en Zwitserland met een verklaring het onderlinge verdrag nader toegelicht. Een gevolg daarvan is dat de vrije toegang tot de Nederlandse arbeidsmarkt voor Japanners weer komt te vervallen.

Op grond van een uitspraak van de Raad van State hadden Japanners vrije toegang tot de Nederlandse arbeidsmarkt. De Raad oordeelde namelijk dat een meestbegunstigingsclausule in het handelsverdrag Nederland-Japan (uit 1912) kon verwijzen naar het Nederlands-Zwitsers Tractaat (uit 1875), waardoor Japanners moesten worden behandeld als Zwitsers die vrij zijn op de Nederlandse arbeidsmarkt.

Met Zwitserland is nu een interpretatieve verklaring overeengekomen waarin staat dat het Tractaat er niet aan in de weg staat dat omtrent verblijf, vestiging en toegang tot de Nederlandse arbeidsmarkt de nationale regelgeving mag gelden. Hiermee verduidelijken de beide verdragspartijen wat eigenlijk altijd het standpunt van beide landen is geweest. Hierdoor kan de meestbegunstigingsclausule in het handelsverdrag Nederland-Japan, in combinatie met de verwijzing naar het Nederlands-Zwitsers Tractaat, niet meer worden ingeroepen om toegang te krijgen tot de Nederlandse arbeidsmarkt.

De verklaring is op maandag 20 juni gepubliceerd in het Tractatenblad en kent directe werking, maar voor de uitvoering is besloten tot een overgangstermijn tot 1 januari 2017. Per die datum zal ook weer worden gehandhaafd op de tewerkstelling van Japanse werknemers. Dit betekent dat bij aanvragen voor een gecombineerde vergunning voor verblijf en arbeid (GVVA) die op of na 1 januari 2017 worden ingediend, weer zal worden getoetst aan de voorwaarden van de Wet arbeid vreemdelingen. Dat houdt ook in, dat indien bij een controle na 1 januari 2017 de Inspectie SZW overtredingen constateert van de Wet arbeid vreemdelingen waarbij Japanners illegaal tewerk worden gesteld, zij de werkgevers boetes op zal leggen.

Japanners die al in het bezit zijn van een verblijfsvergunning met de arbeidsmarktaantekening ‘arbeid vrij toegestaan, twv niet vereist’, behouden deze vergunning zolang deze geldig is.