Gevarieerde aanpak ongevallen verbetert arbeidsveiligheid

Een werknemer in een bandencentrum raakt met zijn vinger bekneld in een machine. Hij werkt al veertig jaar bij het bedrijf en tot nu toe altijd zonder ongelukken. De man raakt een vingertopje kwijt en houdt er blijvend letsel aan over. Een zaak voor de Inspectie SZW.

Ongevallen voorkomen

Ongevallen waarbij mensen bekneld raken in een machine komen helaas nog vaak voor. Hoe kan dit gebeuren - en belangrijker nog - hoe voorkom je dat het nog eens voorkomt? Met deze vragen begint arbeidsinspecteur Geert Brander aan het ongevalsonderzoek.

Brander: “Dit apparaat is zoals veel andere in het buitenland geproduceerd en een handleiding in het Nederlands is eerder uitzondering dan regel. Ook de ervaren werknemer weet daarom niet goed hoe hij er veilig mee kan werken.” Voor het feit dat de werknemer in de zogeheten beknellingszone heeft kunnen komen, zou Brander normaal een boeterapport opmaken. Het kan ook nog eens een fiks bedrag worden, omdat het wordt berekend op basis van hoeveel werknemers het bedrijf inclusief bijbehorende vestigingen heeft.

Pilot

Toch besluit Brander geen boeterapport op te maken. Hij neemt de zaak op in de pilot ‘gedifferentieerde aanpak van ongevalsonderzoek”, waarin de Inspectie experimenteert met een nieuwe aanpak, met nieuwe interventies die de Inspectie SZW na een arbeidsongeval kan opleggen. Doel is het verbeteren van de arbeidsveiligheid in het bedrijf. Zo kan de inspecteur bijvoorbeeld de onderneming vragen om zelf onderzoek te doen naar toedracht en achterliggende oorzaken van een ongeval en om zelf met een verbeterplan te komen.

Brander ziet dat bedrijf er veel aan gelegen is om werknemers veilig te laten werken. Nu een boete opleggen zou dat proces alleen frustreren, denkt Brander. Hij vraagt het bedrijf een verbeterplan op te stellen.

Breed probleem

De werkgever meldt dat het probleem met de handleidingen ook in andere bedrijven speelt. Brander: “In het afgelopen jaar zijn er drie ongevallen onderzocht waarbij bleek dat machines niet volgens de gebruiksaanwijzing werden gebruikt en het schortte aan een Nederlandstalige instructie. Italiaanse, Spaanse maar ook Duitse fabrikanten laten het na een Nederlandse vertaling van de handleiding te maken. Dat is echt een breder probleem.”

Meer bandencentra werken nu veiliger

De werkgever spreekt met Brander af dat hij de branchevereniging en de vakbond in een verbetertraject betrekt. Zo kunnen de verbetermaatregelen in dit bandencentrum ook effect hebben in honderden andere bedrijven. De branchevereniging heeft inmiddels alle leden en buitenlandse fabrikanten aangeschreven. Een aantal fabrikanten heeft beloofd alsnog een vertaling te maken. Brander: “Er komen steeds meer Nederlandstalige instructiekaarten waarmee de werkgever het personeel goed kan voorlichten. Door na dit ene ongeval een andere interventie dan een boete op te leggen, kunnen veel meer werknemers in bandencentra veiliger werken.”