Inspecteur Krijn Dijkema over arbeids(markt)discriminatie

Arbeidsdiscriminatie valt onder de zogenoemde psychosociale arbeidsbelasting en kan leiden tot werkstress, ziekteverzuim, langdurige uitval en mogelijk zelfs arbeidsongeschiktheid. Inspecteur Krijn Dijkema over de aanpak van arbeids(markt)discriminatie in 2018.

Hoe breng je arbeids(markt)discriminatie in kaart?

Wij verrichten meer dan vierhonderd inspecties per jaar en komen bij allerlei bedrijven en overheidsorganisaties over de vloer. We praten met directies, leidinggevenden, ondernemingsraden, vertrouwenspersonen en groepjes werknemers. 

Zo krijgen we een beeld van wat in dat bedrijf speelt als het gaat om arbeidsdiscriminatie, bijvoorbeeld of onze gesprekspartners goed geïnformeerd zijn over dit onderwerp en of er een klachtenregeling, vertrouwenspersonen en gedragsregels zijn. Ook kijken we naar de risico-inventarisatie en evaluatie (RI&E). Daar hoort arbeidsdiscriminatie ook in thuis. Waar mensen werken kun je met ongewenst gedrag te maken krijgen en dat risico moet je in beeld brengen. 

Wat kwam je in het afgelopen jaar in de praktijk zoal aan problematiek tegen?

We komen allerlei varianten tegen van onheuse bejegening, al dan niet bewust. Soms gaat het over de omgang tussen werknemers onderling, maar het gebeurt ook dat bedrijven bepaalde regelingen of procedures hebben die discriminerend werken. Zo zijn er bedrijven die geen maatregelen nemen om zwangere vrouwen te beschermen of waar geen mogelijkheid is om te kolven. Weer andere bedrijven stellen bijvoorbeeld bepaalde faciliteiten beschikbaar voor werknemers die thuis willen werken, maar mensen met een tijdelijk contract moeten met hun eigen apparatuur werken.

Wat doet Inspectie SZW om deze problemen aan te pakken?

Bij meer dan tachtig procent van de bedrijven waar we zijn geweest, moet nog heel wat gebeuren en daar handhaven we op. Vaak is er sprake van onwetendheid of andere prioriteiten. Een belangrijk deel van onze taak bestaat uit het informeren van werkgevers en ze bewust maken van dit onderwerp. We onderhouden als inspecteurs ook contacten met brancheorganisaties, zodat die hun leden kunnen aanspreken en informeren. 

"Bij meer dan tachtig procent van de bedrijven waar we zijn geweest, moet nog heel wat gebeuren en daar handhaven we op."

Bij onze inspecties krijgen we niet de omvang van bepaalde problemen boven water, dat is onmogelijk in de paar uur die we er doorbrengen. Uit de jaarlijkse nationale arbeidsomstandighedenenquête blijkt echter dat veel meer mensen last hebben van ongewenst gedrag of arbeidsdiscriminatie dan wij denken. Wij toetsen nu ook dat beeld. De inspectie laat zien hoe bedrijven ermee omgaan.

Wat is voor het aankomende jaar belangrijk rondom arbeidsmarktdiscriminatie?

Een toekomstige, nieuwe taak voor ons is het houden van toezicht op het tegengaan van arbeidsmarktdiscriminatie bij werving en selectie. Hiervoor moet de wet nog worden aangepast. Ter voorbereiding leggen we om die reden nu alvast verkennende bezoeken af bij werkgevers, uitzendbureaus, recruitment- en assessment-organisaties en andere bemiddelingsbedrijven. 

"Een toekomstige, nieuwe taak voor ons is het houden van toezicht op het tegengaan van arbeidsmarktdiscriminatie bij werving en selectie."

Ons team bestaat uit tien gedreven inspecteurs die niet willen dat mensen om wat voor reden dan ook anders behandeld worden. Dat aantal wordt de komende tijd uitgebreid. Arbeids(markt)discriminatie moet net als andere arbo-onderwerpen een punt van aandacht blijven.