Arbeidsomstandigheden

Goede arbeidsomstandigheden bevorderen duurzame inzetbaarheid

De Inspectie SZW werkt aan een toezichtsbeleid waarin ze mensen perspectief geeft op werk, arbeidsongevallen en beroepsziekten zoveel mogelijk voorkomt, en ziekteverzuim en Wia-instroom zo laag mogelijk houdt. Duurzame inzetbaarheid is, in verband met de toenemende vergrijzing van de (beroeps)bevolking, van groot belang voor de toekomstige arbeidsmarkt.
De Inspectie onderscheidt de volgende aandachtsgebieden:

1.De veiligheid en gezondheid van werknemers;
2.Grote-risicobedrijven;
3.Werk- en rusttijden van werknemers.

De veiligheid en gezondheid van werknemers

Een gezonde en veilige arbeidsplek voor werknemers draagt bij aan een goed werkklimaat. Werknemers die onder gezonde en veilige omstandigheden hun werk kunnen doen worden minder vaak ziek, overspannen of arbeidsongeschikt en presteren doorgaans beter. Hiermee besparen werkgevers zich (hoge) ziekte- en vervangingskosten en verzekeringspremies.
De Arbeidsomstandighedenwet, het Arbobesluit en de Arboregeling bepalen voor werkgevers en werknemers wat de rechten en plichten zijn op het terrein van veilig en gezond werken.

Lees meer op de pagina over Veiligheid en gezondheid.

Grote-risicobedrijven (risico’s grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen)

Aan de productie, bewerking, opslag en handling van grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen zijn grote risico’s verbonden. Daar moet dus uiterst veilig en zorgvuldig mee worden omgegaan, Bij calamiteiten hebben die risico doorgaans grote impact op mensen (op het bedrijfsterrein aanwezige werknemers en derden, omwonenden), omgeving, milieu en infrastructuur.
De vuurwerkramp in Enschede in 2000 en de brand op het bedrijventerrein in Moerdijk in januari 2011 zijn daar sprekende voorbeelden van.

In het Besluit risico's zware ongevallen 1999 (Brzo 1999) en de regeling Aanvullende risico-inventarisatie en -evaluatie (Arie) staan regels die er aan moeten bijdragen dat eventuele risico’s zoveel mogelijk worden beperkt

Lees meer op de pagina over Grote-risicobedrijven.

Werk- en rusttijden van werknemers

Om werknemers tegen overbelasting te beschermen zijn er regels over werktijden. Zo is vastgelegd hoe lang werknemers maximaal mogen werken en wanneer ze recht hebben op pauze of rusttijd. Werknemers moeten immers in staat zijn om een goede balans te vinden tussen betaald werk, vrije tijd, sociale contacten, hobby’s en bijvoorbeeld zorgtaken, vrijwilligerswerk en scholing.

In de Arbeidstijdenwet staan onder meer regels over werktijden, werken op zondag, nachtdiensten, oproepdiensten en aanwezigheidsdiensten. In het Arbeidstijdenbesluit (Atb) staan uitzonderingen en aanvullingen op de Arbeidstijdenwet voor bepaalde sectoren en voor bijzondere categorieën werknemers of beroepsgroepen.

Voor jongeren tot 18 jaar gelden aparte regels; u leest hier meer over op de pagina Jongeren tot 18 jaar.

De Wet aanpassing arbeidsduur (Waa) geeft werknemers het recht om meer of minder te gaan werken, zodat ze werk en zorg beter kunnen combineren.

Lees meer op de pagina over Werk- en rusttijden.

Meer informatie

Arboportaal.nl; de arbo-site van het ministerie van Sociale zaken en Werkgelegenheid.
ArboAntwoord.com; website waar anoniem specifieke vragen aan experts kunnen worden gesteld op het terrein van werk en gezondheid.
Beroepsziekten.nl; registreert en signaleert beroepsziekten via het nationale melding- en registratiesysteem en specifieke peilstations.
Certificatie; informatie over de wettelijke plicht van certificatie voor een aantal producten, werkzaamheden en systemen.
Nederlands Focal Point voor Veiligheid en Gezondheid op het Werk: overzicht van arbo-informatie die in het kader van Europese samenwerking is verzameld en ontwikkeld.

Publicaties

Arbobalans 2011; beschrijft de verschillende aspecten van arbeidsomstandigheden, de gevolgen hiervan en het beleid dat bedrijven hierop voeren.
Arbo in bedrijf 2010 | pdf-document | 1,5 MB; onderzoek naar de naleving van arbo-verplichtingen, blootstelling aan arbeidsrisico’s en genomen maatregelen.
Arbo in bedrijf 2009 I pdf-document I 1,76 MB; onderzoek naar de naleving van arbo-verplichtingen, blootstelling aan arbeidsrisico’s en genomen maatregelen.
NEA 2010: Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden. Periodiek onderzoek naar de arbeidssituatie van werknemers in Nederland.
WEA 2010: Werkgevers Enquête Arbeid (WEA). Periodiek onderzoek naar het arbeidsbeleid van Nederlandse bedrijven en instellingen.
Ziekteverzuim in Nederland in 2010: bevat cijfers over ziekteverzuim in 2010, afkomstig van de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA), van de Kwartaalenquête Ziekteverzuim en van de Werkgeversenquête Arbeid (WEA).