Veilig werk

Veilig werken begint bij de basis: een gezonde en veilige werkplek. Hieronder een aantal aansprekende voorbeelden uit het jaarverslag.

Jonge maaltijdbezorgers op de e-bike

Mede door de opkomst van de elektrische fiets wordt de leeftijd van jongeren die maaltijden bezorgen steeds lager. Ook kinderen van dertien en veertien jaar worden hiervoor ingezet. Aan het bezorgen van maaltijden kleven serieuze arbeidsrisico’s als verkeersongevallen, overvallen, agressie en geweld en werkdruk. Vanwege de toename van het aantal klachten over risicovolle situaties bij pizzabezorgers en verkeersongevallen met jeugdige maaltijdbezorgers heeft de Inspectie SZW in 2019 een gerichte interventiemix ingezet. Door vooral de hoofdkantoren van een aantal grote horecaketens te benaderen en daarnaast steekproefsgewijze inspecties bij de aangesloten franchise-ondernemingen uit te voeren, is ook een groot aantal aangesloten franchise-ondernemingen bereikt (Pagina 58).

Ontplofte reactor aan de Moerdijk

In juni 2014 ontploft een reactor bij een petrochemisch bedrijf in de Moerdijk. Het gevolg is een enorme brand. Onder leiding van het Openbaar Ministerie start een strafrechtelijk onderzoek. Het bedrijf blijkt de risico’s te hebben onderschat, want het zou gaan om een stof die geen enkel risico vormde; de risico’s zijn van tevoren onvoldoende onderzocht. Uit het onderzoek blijkt dat in de reactor een chemische reactie heeft plaatsgevonden die de kop van de reactor 230 meter heeft weggeslingerd. In de loop van 2019 doet de rechtbank uitspraak: het bedrijf heeft onzorgvuldig gehandeld en had - gezien de enorme risico’s - veel hogere eisen moeten stellen aan de veiligheid. Het bedrijf wordt veroordeeld tot een boete van 2,5 miljoen euro (Pagina 81).

Chemieconcern laat nikkelhoudende stoffen ontsnappen

Naar aanleiding van een drietal incidenten tussen juli 2014 en februari 2015, waarbij gevaarlijke nikkelhoudende stoffen vrijkomen, startten de Inspectie en de politie Midden-Nederland een opsporingsonderzoek bij een internationaal chemieconcern in de provincie Utrecht. Bij een van de incidenten loopt een werknemer brandwonden op, een andere werknemer krijgt psychische klachten. In de jaren daarvoor zijn ook al diverse overtredingen en ongewone voorvallen geconstateerd. De Inspectie legde daarbij de werkzaamheden in de fabriek al meerdere malen stil. Omdat het bedrijf inmiddels veiligheidsmaatregelen heeft genomen en er nu wel aandacht is voor de veiligheidscultuur komt de zaak niet voor de rechter. Wel moet er 250.000 euro worden betaald  (Pagina 85).

Crackdown op de Veluwe

In één week worden vijf locaties op de Veluwe bezocht waar gewerkt wordt in de pluimvee- en vleesindustrie. Dit gebeurt samen met de Belastingdienst en het UWV. Bij de geïnspecteerde bedrijven worden diverse overtredingen op de arbeidsomstandighedenwetgeving vastgesteld. Zoals RI&E’s die niet volledig in orde zijn, het niet hebben of niet juist gebruiken van persoonlijke beschermingsmiddelen, machines die niet goed zijn afgeschermd en zelfs noodknoppen die niet werken. Soms moet de Inspectie delen van de productie stilleggen. Verder zijn er onder meer vermoedens van het overtreden van de Arbeidstijdenwet, van illegale arbeid en misstanden rond de uitbetaling van loon. Een persbericht (met video) wordt door diverse media overgenomen. De branche gaat met de Inspectie in gesprek naar aanleiding van deze inspecties, onder meer over de Arbocatalogus. Ook met de vakbond (FNV) worden gesprekken gevoerd (Pagina 80).

Gebiedsgerichte aanpak en MKB-bedrijven

In het aardbevingsgebied in Groningen moet een aanzienlijk aantal woningen opnieuw worden gebouwd of hersteld. De Inspectie stimuleert de veiligheid van de bouw in het Groningse aardbevingsgebied door een gebiedsgerichte aanpak en door een mix aan interventies. In dat kader vindt er ook een gesprek plaats met meerdere woningcorporaties uit het gebied. Deze geven er in latere contacten blijk van dat ze serieus met hun verantwoordelijkheid uit de bouwprocesbepalingen aan de slag zijn gegaan. Als na deze interventies in de praktijk blijkt, dat de opdrachtgevers en opdrachtnemers nog onvoldoende de verantwoordelijkheid nemen, wordt via inspecties ook gehandhandhaafd (Zie pagina 53).

Veilig werk
Met een risicoanalyse, passende maatregelen en goede werkinstructies kunnen de risico’s op ongelukken worden verkleind. Veilig werken betekent vooruitdenken, ongevallen voor zijn en waken over elkaars veiligheid. Een goede veiligheidscultuur moet de basis voor alle werkzaamheden zijn, waarbij het belang van veilig werken voor werkgever en werknemer vanzelfsprekend is.