Eerlijk werk

Iedereen in Nederland heeft recht op een eerlijke vergoeding voor zijn of haar werk. Hieronder een aantal voorbeelden uit het jaarverslag waar dat niet het geval was.

Wonen op de bouwplaats

Tijdens een fysieke werkplekcontrole op een bouwlocatie worden achttien personen met een Wit-Russische of Oekraïense nationaliteit werkend aangetroffen. De opdrachtgever heeft het werk gegund aan een Poolse aannemer. De contactpersoon verklaart dat de werkenden ook op de bouwlocatie slapen. Er worden dertig slaapplekken aangetroffen. Van de achttien werkenden worden er zes gehoord door gecertificeerde hoorders in ver-band met signalen van arbeidsuitbuiting. Er zijn aanwijzingen voor ernstige onderbetaling en mogelijke illegale tewerkstelling/mensensmokkel. Onder toezicht van de gemeente Lelystad worden de slaapplekken verwijderd en worden de werkzaamheden door de derdelanders gestaakt (Pagina 74)

Campagne #daspaseerlijk

De campagne #daspaseerlijk is (najaar 2019) onderdeel van een bredere aanpak om de norm voor eerlijk werk duidelijk te stellen. De campagne-uitingen benadrukken het gewenste gedrag, zoals "alle gewerkte uren uitbetaald krijgen", "hetzelfde loon krijgen als je collega", "voldoende rusttijd mogen nemen tijdens je dienst". Daarnaast gaat het om de promotie van de zelfinspectietool eerlijk werk. Onder de noemer #daspaseerlijk richt de Inspectie zich op werkgevers en werknemers in relevante sectoren. De campagne ondersteunt daarmee meerdere programma's en loopt een aantal jaren door (Pagina 10).

Kok in een Chinees restaurant

In een anonieme melding is sprake van mogelijke arbeidsuitbuiting van een Chinese kok. De kok werkt zeven dagen per week met een tewerkstellingsvergunning. Hij moet ook allerlei andere werkzaamheden verrichten. Hij spreekt geen Nederlands en zijn paspoort is ingenomen. Het salaris wordt wel gestort op zijn bankrekening, maar een deel daarvan moet hij contant teruggeven. Hij woont vlakbij het restaurant en mag uitsluitend naar een nabije supermarkt voor het kopen van eerste levensbehoeften. Er volgt een inspectie ter plekke, waarna de kok uit zijn benarde situatie wordt gehaald en in een beschermde omgeving geplaatst. Na het intakegesprek wordt er een opsporingsonderzoek gestart (Pagina 77).

Animatiebedrijven

In 2019 wordt een onderzoek afgerond naar negen animatiebedrijven die jongeren op campings tewerkstellen. Nog voor de zomer zijn voor overtreding van de Wet minimumloon tegen zeven animatiebedrijven boetes van in totaal ruim 1,1 miljoen euro opgelegd. Recron, de branchevereniging voor recreatiebedrijven, besteedt op verzoek van de Inspectie aandacht aan de onderzoeken in de nieuwsbrief voor haar leden (dekkingsgraad circa 80%). Om jongeren en campings te informeren wordt door de Inspectie een social mediacampagne gevoerd en wordt tijdens de SZW-campagne over vakantiewerk aandacht besteed aan het werken in de animatiesector. Uit een enquête eind 2019 blijkt dat de animatiebedrijven de contracten en afspraken met de campings in veel gevallen hebben aangepast. Of die aanpassingen voldoende zijn, wordt in 2020 onderzocht (Pagina 105).

PGB-fraude: zaak Mansfield

In november 2019 heeft de rechtbank uitspraak gedaan in een zeer omvangrijk PGB-onderzoek, uitgevoerd door de Inspectie SZW. De rechtbank heeft in deze zaak celstraffen opgelegd van vier, vier en drie jaar aan drie broers die een zorgbedrijf runden en dit gebruikten om te frauderen. Daarnaast is aan het zorgbedrijf een geldboete opgelegd. Het vermoeden is dat ook vertegenwoordigers van budgethouders - en in sommige gevallen ook budgethouders - profiteerden van de PGB-fraude. Daarom is ook onderzoek gedaan naar een aantal individuele vertegenwoordigers en budgethouders in deze grote fraudezaak. Het totale in 2019 vastgestelde factuurbedrag voor de budgethouders waarmee zorggeld zou zijn gedeeld, komt uit op 4.673.959 euro. Het onderzoek naar vertegenwoordigers en budgethouders is een belangrijk signaal naar de markt dat ook deze partijen zich bij de rechter moeten verantwoorden voor hun daden (Pagina 34).

Eerlijk werk
Iedereen in Nederland heeft recht op eerlijk werk. Met het bijbehorende loon waar hij of zij wettelijk recht op heeft. Of dat nu volgens het minimumloon is of volgens de cao van een branche. Toch zien we in Nederland nog steeds uitbuiting, oneerlijke concurrentie en gesjoemel met premies en belastingen. Bedrijven die de regels niet zo nauw nemen schaden hun eigen werknemers, benadelen hun concurrenten en ondermijnen de samenleving.