De regels voor het laten werken van ‘vreemdelingen’ staan in de Wet arbeid vreemdelingen (Wav). Werken in Nederland is vrij toegestaan voor personen met de Nederlandse nationaliteit of de nationaliteit van één van de landen van de Europese Economische Ruimte (EER) en Zwitserland. De EER omvat de landen van de Europese Unie plus Noorwegen, IJsland en Liechtenstein. Voor deze landen geldt vrij verkeer van werknemers. (Voor werknemers uit Kroatië geldt dit nog niet. Voor hen gelden nu nog de regels voor niet-Europese werknemers.)

De Wav verbiedt werkgevers en particulieren om vreemdelingen, die geen vrije toegang hebben tot de Nederlandse arbeidsmarkt, zonder geldige tewerkstellingsvergunning voor zich te laten werken. Wanneer dit verbod wordt overtreden legt de Inspectie SZW hoge boetes op.