De ervaringen van senior rechercheur Joost van den Berg

De complexiteit maakt het interessant

Senior rechercheur zorgfraude Joost van den Berg over zijn werk:

"Wat ons werk lastiger maakt dan de opsporing van commune delicten, is dat we onderzoek doen naar zaken die op het eerste gezicht  niet strafbaar lijken. Wanneer wordt legaal zorggeld op een illegale manier verkregen én gebruikt? Met onze onderzoeken moeten we daarom ondubbelzinnig kunnen aantonen dat er sprake is van criminele intenties. Denk aan zelfverrijking of zelfs witwassen, bijvoorbeeld door valsheid in geschrifte of oplichting. Daarnaast gaat zorgfraude vaak gepaard met andere vormen van criminaliteit. Het maakt mijn werk uitdagend en razend interessant.

Zitvlees en geduld

Ik heb leren rechercheren bij de politie en dat jarenlang met veel inzet en plezier gedaan. Op zeker moment merkte ik dat ik behoefte kreeg aan een ander soort inhoud. Ik had intussen een studie gedaan en zocht een baan waar ik mijn kennis en ervaring nog beter in kwijt kon. Bij de inspectie doe ik onderzoek naar fraude in de zorg, bijvoorbeeld met PGB’s of declaraties. Er gaat veel geld om in deze sector, we betalen allemaal netjes onze premie en dan kan het niet zijn dat mensen zich daarmee én ten koste van anderen verrijken of andere vormen van criminaliteit financieren! Het is van de zotte dat mensen miljoenen kunnen verdienen door misbruik te maken van belangrijke maatschappelijke voorzieningen. De combinatie van daar iets tegen doen en tegelijk professioneel blijven groeien is voor mij erg motiverend.

De onderzoeken die wij doen zijn vaak ingewikkeld en kunnen lang duren, soms tot wel tweeëneenhalf jaar. Dat vraagt om zitvlees en geduld, maar als het lukt om een zaak succesvol rond te krijgen, geeft dat een geweldig gevoel. Het Openbaar Ministerie neemt de zaak dan van ons over, al worden we ook tijdens rechtszaken nog regelmatig ingeschakeld, bijvoorbeeld als de verdediging aanvullend onderzoek vraagt.

"Het werk van mijn collega’s en mij is vooral tactisch van aard, zoals bankafschriften, mails en administratie doorwerken, bedrijven of woningen doorzoeken en verdachten verhoren."

Mails doorwerken

Wij krijgen signalen uit verschillende bronnen, van zorgverzekeraars, gemeenten of in een aantal gevallen van de politie. We verwerken deze signalen om erachter te komen of we verdachte feiten en omstandigheden kunnen ontdekken en uiteindelijk kunnen bewijzen. Dat betekent het nalopen van geldstromen op onrechtmatigheden, via de boekhouding, bij financiële instellingen of door de aanwezigheid van een schaduwadministratie. Daar werken ook onze financiële en digitale experts aan mee. Het levert een beeld op van het bedrag dat met de fraude gemoeid is.

Het werk van mijn collega’s en mij is vooral tactisch van aard, zoals bankafschriften, mails en administratie doorwerken, bedrijven of woningen doorzoeken en verdachten verhoren. Omdat het vaak reguliere ondernemingen betreft is er overtuigend bewijs nodig om daadwerkelijk opzet aan te tonen. Het gedrag én de wetenschap van mogelijke verdachten is daarvoor een belangrijke aanwijzing en daarom zoeken wij ook in communicatiemiddelen: wat hebben mensen tegen elkaar gezegd, gemaild of geappt? Door informatie, gebeurtenissen en personen aan elkaar te koppelen ontstaat een totaalbeeld van wat er aan de hand is.

Duidelijke focus

Op onze vestiging werken zo’n 60 mensen aan het aanpakken van zorgfraude. Van de hectiek van het werk bij de politie is hier geen sprake en het is een prettig, gemêleerd team van mensen met allerlei verschillende achtergronden en ervaring. Ik heb het heel goed naar mijn zin. Een prettige sfeer, een duidelijke focus, goede ondersteuning en veel aandacht voor opleiding en ontwikkeling. Ik volg nu een masterstudie via de Inspectie en zie nog voldoende loopbaanmogelijkheden binnen de organisatie."