Eerlijk werk 2020

Iedereen in Nederland heeft recht op eerlijk werk. Met het bijbehorende loon waar hij of zij wettelijk recht op heeft. Of dat nu volgens het minimumloon is of volgens de cao van een branche. Toch zien we in Nederland nog steeds uitbuiting, oneerlijke concurrentie en gesjoemel met premies en belastingen. Bedrijven die de regels niet zo nauw nemen schaden hun eigen werknemers, benadelen hun concurrenten en ondermijnen de samenleving. Hieronder een aantal voorbeelden uit het jaarverslag.

Corona en de voedingsmiddelenindustrie

In 2020 voeren inspecteurs 63 inspecties uit in de vleessector. De problematiek gaat over de huisvesting en het vervoer van arbeidsmigranten en het niet doorbetalen van loon in quarantaine. Daarnaast letten de inspecteurs op de naleving van de RIVM-maatregelen om de verspreiding van corona te beperken. Het gaat dan vooral om de communicatie over de getroffen maatregelen door de werkgever, opgenomen maatregelen in de RI&E, het toezicht op de naleving van de maatregelen door leidinggevenden en het (kunnen) houden van de 1,5 meter-afstand. Van een inspectie in de vleesverwerking is een film gemaakt. Met deze film maakt de Inspectie SZW duidelijk hoe een controle verloopt, waarop de inspecteurs letten en welke maatregelen bedrijven moeten nemen. De film is onder de aandacht gebracht van bedrijven in de vlees- en pluimvee verwerkende industrie, via onlinecampagnes en werkgeversverenigingen (zie pagina 27 van het jaarverslag).

Asperges

Staking arbeid van 44 aspergestekers

Tijdens een controle treffen arbeidsinspecteurs 44 aspergestekers aan. De aspergestekers, afkomstig uit Polen en Roemenië, voeren dan al minimaal zes weken iedere dag 8 tot 14 uren lang werkzaamheden uit. Hun wekelijkse onafgebroken rusttijd van 36 uur hebben zij niet genoten. Dit is een overtreding van de Arbeidstijdenwet. De Inspectie SZW staakt de werkzaamheden van de aspergestekers voor 36 uur. Ook bekijken de inspecteurs de arbeidsomstandigheden. Ook hierin schiet de werkgever te kort. De werkgever krijgt de opdracht om dit binnen een gestelde tijd te herstellen. De bevindingen in de sector zijn voor de Inspectie aanleiding om tijdens het eerstkomende aspergeseizoen opnieuw in te zetten op inspecties (zie pagina 34 van het jaarverslag).

Controle animatiepersoneel op campings

Lange werktijden, lage lonen: twee jaar geleden vonden inspecteurs misstanden op campings en bungalowparken. Het ging om jongeren die zorgden voor vermaak van kinderen in de vakantie. In 2020 neemt de Inspectie de animatiebranche opnieuw onder de loep. Doel is de sector te houden aan de arbeidstijdenwet. De aanpak bestaat uit controles en een campagne via sociale media

Bij controle op 10 campings blijkt dat bij de meeste bedrijven de afspraken met de animatiebedrijven in het kader van de WML zijn aangepast. De prijzen die de animatiebedrijven in rekening brengen bij de campings zijn gestegen. De registratie van de gewerkte uren is uitgebreid. Twee bedrijven blijken een app hebben ontwikkeld om de arbeidsregistratie beter vast te leggen. Wel zijn er 36 overtredingen van de arbeidstijdenwet op 6 van de 10 werkplekken (zie pagina 35 van het jaarverslag).

Illegale tewerkstelling nagelstudio

Bij een controle van een nagelstudio in Amsterdam blijkt dat een werknemer illegaal in Nederland verblijft en geen tewerkstellingsvergunning heeft. Vermoedelijk slaapt zij op de werkplek. Inspecteurs treffen in de kelder van de salon een ingerichte ruimte aan met een bed en persoonlijke eigendommen, zoals kleding, medicijnen en foto’s. De werkgever kan onder meer een boete tegemoetzien voor illegale tewerkstelling. De vrouw identificeert zich met een kopie-paspoort van een ‘lookalike’. De gegevens van deze dubbelganger komen echter niet overeen met bijvoorbeeld de geboortedatum van de nagelstyliste. Inspecteurs schakelen AVIM (vreemdelingenpolitie) in om de identiteit van de werknemer vast te stellen en de zaak verder in behandeling te nemen. De Inspectie SZW doet nog nader onderzoek naar mogelijke onderbetaling en overtredingen van de Arbeidstijdenwet (zie pagina 68 van het jaarverslag).

Stagiairs voor productiewerk

De zaak begint met een melding van onderbetaling: ’Het uitzendbureau huurt ons in als stagiair, maar we doen gewoon productiewerk.’ Er volgt een onderzoek van het team Aanpak Misstanden in de Uitzendbranche. Inspecteurs bezoeken het uitzendbureau en een deel van de 60 inleners. Ze spreken met de ‘stagiairs’, die in werkelijkheid als uitzendkrachten aan het werk zijn bij productiebedrijven. Deze honderden Letse werknemers krijgen maar € 6,- per uur. Maandenlang spitten in de chaotische administratie van een groot malafide uitzendbureau, levert vijf boeterapporten op van in totaal duizenden pagina’s. En meer dan € 500.000 aan boetes tegen het uitzendbureau en de inleners (zie pagina 77 van het jaarverslag).