Programma Schijnconstructies, cao-naleving en fraude in 2022

Maatschappelijk belang

Schijnconstructies en fraude ondermijnen de mogelijkheden voor eerlijke concurrentie tussen bedrijven en eerlijke arbeidsvoorwaarden voor werkenden. Door arbeidsrelaties anders voor te doen dan ze in werkelijkheid zijn, behalen werkgevers concurrentievoordelen, benadelen ze werkenden en worden er geen of onvoldoende premies en belasting afgedragen. Het programma onderzoekt schijnconstructies, ontrafelt de werkwijze bij deze constructies, handhaaft daar waar mogelijk, rapporteert en signaleert over nieuwe fenomenen en monitort de ontwikkelingen rond eerder aangetroffen constructies.

Doelen voor 2022

Het onderzoeken van eerlijke arbeidsvoorwaarden, schijnconstructies en fraude staan centraal in het programma. Veel van de constructies rond arbeidsvoorwaarden en arbeidsrelaties die het programma onderzoekt, treffen mensen die kwetsbaar zijn op de arbeidsmarkt. Het project cao-naleving richt zich op de ondersteuning van sociale partners bij het toezicht op de naleving van cao-bepalingen en draagt daarmee regelmatig bij aan het ontrafelen van (nieuwe) schijnconstructies. Daarnaast monitort het programma de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt om zo de verschillende mechanismen op de arbeidsmarkt vroegtijdig te signaleren. Migratiefraude kan gepaard gaan met illegale tewerkstelling, onderbetaling en/of arbeidsuitbuiting.

Het programma heeft als doelen om:

  • inzicht te krijgen in gebruikte schijnconstructies, daarvoor geschikte handhavingsaanpakken te ontwikkelen en te signaleren over potentiële kwetsbaarheden in het systeem van wet- en regelgeving;
  • sociale partners te ondersteunen bij hun toezicht op de naleving van algemeen verbindend verklaarde cao’s en daardoor oneigenlijke concurrentie en/of ondermijning van de wet- en regelgeving rondom arbeidsverhoudingen tegen te gaan;
  • misbruik van migratieregelingen tegen te gaan en de IND in staat te stellen daarop te handhaven, om zo bij te dragen aan het beperken of voorkomen van onrechtmatig inreizen in Nederland, concurrentievervalsing en verdringing op de arbeidsmarkt.

Aanpak

Het programma zet verschillende soorten interventies in, namelijk:

  • Inspecteren bij werkgevers die arbeidsmigranten en andere groepen werknemers in strijd met wet- en regelgeving laten werken;
  • Onderzoek naar ontwikkelingen op de arbeidsmarkt ten aanzien van schijnconstructies en ontduiking van gelijke arbeidsvoorwaarden;
  • Rapporteren over onderzoek naar aanleiding van een melding of verzoek om het toezicht op de cao-naleving te ondersteunen.

Het programma zet verschillende soorten interventies in, namelijk:

  • Analyses gericht op subjectselecties en effectmeting met betrekking tot migratiefraude;
  • Het informeren van sociale partners en andere belanghebbenden over de onderzoeksmogelijkheden;
  • Het signaleren van ontwikkelingen rondom eerlijk werk;
  • Handhavingscommunicatie gericht op het informeren van werkgevers en werknemers.

Samenwerking

Binnen het programma geeft de Inspectie met de Belastingdienst en andere partners uit de Landelijke Stuurgroep Interventieteams (LSI) uitvoering aan activiteiten rondom het thema schijnzelfstandigheid. Met de IND wordt samengewerkt om risicoanalyses en een gerichte aanpak van potentiële overtreders mogelijk te maken. Sociale partners en andere belanghebbenden spelen een belangrijke rol bij de onderzoeken rond de Waadi en de cao-naleving. Daarnaast werkt de Inspectie onder andere samen met de IND, het UWV, de SVB, de ELA, het Liaisonbureau en buitenlandse overheidsinstanties. Tot slot wordt samenwerking gezocht voor de aanpak van derdelanders die illegaal aan het werk zijn en voor het verkrijgen van meer inzicht in de problematiek rondom postbusfirma’s.