Programma Horeca en detailhandel in 2022

Maatschappelijk belang

In de horeca en detailhandel zijn risico’s op onderbetaling, illegale arbeid, te lange werktijden, onveilige en ongezonde arbeidsomstandigheden sterk aanwezig. Zo is een groot deel van de meldingen met betrekking tot deze risico’s afkomstig uit deze sectoren. De naleving van wet- en regelgeving laat bij een deel van de ondernemingen te wensen over, waardoor toezicht en handhaving ook in 2022 nodig zijn.

Relatief nieuwe ontwikkelingen zijn de opkomende dark kitchens en dark stores die met (flits)bezorging werken. Verkenningen tonen aan dat bij deze, vaak afgelegen en weinig zichtbaar gevestigde, bedrijven complexe problematiek speelt waar nog te weinig toezicht op plaatsvindt.

Doelen

Het programma streeft ernaar dat werkgevers en brancheorganisaties in de horeca en detailhandel eerlijk, veilig en gezond werk als vanzelfsprekend gaan zien. Dit niet alleen ter bescherming van werkenden, maar ook om oneerlijke concurrentie af te remmen. Gelukkig nemen veel ondernemers die verantwoordelijkheid al. Daar waar de naleving tekortschiet, zet het programma toezicht, handhaving en andere interventies in. Doelen hierbij zijn:

  • Met verschillende interventies misbruik bij de bron aanpakken en mensenhandel in Aziatische horeca, en de achterliggende netwerken die dit faciliteren, opsporen;
  • Ervoor zorgen dat in de maaltijdbezorging jeugdigen onder de 16 jaar geen verboden werkzaamheden meer verrichten en het terugdringen van risicovolle arbeid tijdens de bediening of bereiding van voedsel;
  • Het aanzetten van ondernemers in de supermarktbranche tot het voldoen aan de arbozorgverplichtingen waaronder een RI&E, plan van aanpak en het basiscontract met de arbodienst. Bij grote ketens in zowel de horeca als de detailhandel, bevordert de Inspectie het op orde hebben het arbozorgbeleid;
  • Het naleefgedrag duurzaam verhogen specifiek bij ondernemingen binnen de horeca en de detailhandel die zijn aangemerkt als hoog risico (op grond van onder andere koppeling van verschillende bronbestanden, meldingen, overtredingengeschiedenis). De Inspectie speel daarbij in op recent verkregen inzichten in motieven van niet-naleving bij deze doelgroep.

Aanpak

Om recidive te voorkomen zet het programma in op een gecombineerde aanpak van herinspecties, nalevingscommunicatie en, waar nodig, een escalerende aanpak (lik-op-stuk). De Inspectie attendeert ondernemers met een ‘knock and talk’-aanpak op hun naleefgedrag en een mogelijk inspectiebezoek en voorziet ze van informatie op maat over hoe ze eerdere overtredingen tijdig kunnen opheffen. Bij verschillende doelgroepen worden specifieke interventies ingezet, namelijk: 

  • herinspecties bij onder meer werkgevers in de Aziatische horeca om het effect van voorgaande interventies te borgen;
  • bij supermarkten de inzet op, behalve herinspecties, het digitaal aanleveren van hun wettelijk verplichte RI&E, plan van aanpak en het basiscontract met de arbodienst; een inspectiebezoek brengen aan ondernemingen die hiertoe niet in staat zijn;
  • in de maaltijdbezorging het informeren van jonge bezorgers, hun ouders en werkgevers over hun rechten en plichten door middel van inspecteursgesprekken en het opnieuw inzetten van een mediacampagne.

Samenwerking

In 2022 zet de Inspectie verder in op samenwerking met brancheorganisaties zoals Koninklijke Horeca Nederland. Ook wil zij afspraken maken met meer gemeenten over (het intrekken of niet toewijzen van) vergunningen aan (potentieel) frauderende ondernemingen. Bij de aanpak van misstanden met Aziatische koks werkt ze samen met andere programma’s binnen de Inspectie en met CoMensha, gemeenten, het UWV, de IND en het OM. In LSI-verband onderzoekt de Inspectie samen met de gemeenten Amsterdam en Dordrecht de problematiek van dark kitchens, om tot een beter beeld en concrete aangrijpingspunten voor een landelijke effectieve aanpak te komen. In 2022 zoekt de Inspectie daarnaast samenwerking met de Nationale Politie, onder andere in gezamenlijke inspecties bij maaltijdbezorgingsbedrijven en met de Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB), gericht op leerbedrijven in de horeca en de detailhandel.