Programma Arbeidsdiscriminatie en psychosociale arbeidsbelasting in 2022

Maatschappelijk belang

Psychosociale arbeidsbelasting (PSA) is één van de grootste risico’s op het terrein van gezond werken. Onderzoek toont aan dat uitval door PSA de werkgevers jaarlijks rond de 3 miljard euro kost. In de huidige arbeidsmarkt zijn 55-plussers van groot belang in sectoren waarbij er een krappe arbeidsmarkt is. De vraag is in hoeverre werkgevers hun arbobeleid afstemmen op deze doelgroep, zodat deze gezond kan doorwerken tot aan het pensioen.

In de samenleving wordt arbeids(markt)-discriminatie (AMD, onderdeel van de PSA-problematiek) steeds minder getolereerd. In de sectoren waar dit volgens risicoanalyse al jaren een probleem is, blijken risico’s niet af te nemen, ondanks inspectie-interventies en verbeteracties door bedrijven zelf.

Uit nadere analyses blijkt dat de grootste risico’s op PSA/AMD-problemen zich voordoen in verschillende sectoren. Bekende sectoren zijn het onderwijs en de zorg, maar de problematiek speelt ook in de beveiliging en opsporing, vervoer (goederen en personen), industrie, kunst en cultuur en bij politie en defensie.

Doelen voor 2022

In 2022 gaat het programma samen met de betrokken stakeholders in twee sectoren de achterliggende oorzaken van de PSA-problematiek onderzoeken. Doel is het ontwikkelen van een succesvolle en meetbare aanpak voor de komende jaren. Het streven is dat bij 90% van de werkgevers waar in 2021 is geïnspecteerd de tekortkomingen in 2022 zijn opgeheven. Dat zal uit herinspecties moeten blijken. Andere doelen voor 2022 zijn:

  • 50% van de bij onze inspecties betrokken stakeholders helpen om ook die werkgevers te bereiken waar de inspectie zelf niet inspecteert;
  • Een met relevante partijen af te stemmen eerste concept met toezichtnormen, als voorbereiding op het wetsvoorstel Toezicht gelijke kansen bij werving en selectie;
  • Voortzetting van de levensloopbenadering: na de young professionals, ouders met jonge kinderen en de mantelzorgers, staat 2022 in het teken van de 55-plussers.
Een dame zit alleen aan de waterkant

Aanpak

Vanuit een opgavegerichte aanpak wil de Inspectie laten zien dat de hardnekkige problemen in de sectoren voortgezet onderwijs (werkdruk) en sociale werkvoorzieningsbedrijven (intern ongewenst gedrag en discriminatie) niet met alleen interventies vanuit de Inspectie zijn op te lossen. In sectoren waar niet ter plaatse wordt geïnspecteerd, wil het programma werkgevers bereiken door in die sectoren zichtbaar aanwezig te zijn. Op basis van nadere cijferanalyses worden nieuw te inspecteren sectoren gekozen. Andere activiteiten in 2022 zijn:

  • verkennende inspecties richten op voorlichting van werkgevers en normontwikkeling ten aanzien van werving en selectie;
  • Het waar mogelijk en nodig toepassen van de nieuwe ISO 45003-norm en de door de Inspectie ontwikkelde een cultuurscan PSA.
  • Het ontwikkelen en toepassen van een online vacaturescanner en het gesprek aangaan met sectoren en werkgevers die er, op basis van deze scanner, negatief uitspringen.

Samenwerking

Samen met onder andere inspecties (onderwijs), branche- en beroepsorganisaties, bedrijfsartsen (NVAB), vakbonden, verzekeraars en kennisinstellingen wil het programma met een brede blik de achterliggende oorzaken verkennen van de problemen in het voortgezet onderwijs en de sociale werkvoorzieningsbedrijven. Andere samenwerkingen:

  • Met het College voor de Rechten van de Mens en de Anti-Discriminatie Voorzieningen wordt informatie uitgewisseld om keuzes te onderbouwen waar te interveniëren;
  • Nauwe samenwerking met: Inspectie Justitie en Veiligheid (het verscherpt toezicht op de Jeugd Justitiële Inrichtingen), Inspectie van het onderwijs (interventies op het onderwijsterrein) en de Inspectie Veiligheid Defensie (het lopend onderzoek/interventieproject bij Defensie).