Eerlijk werken

In 2020 heeft een aantal door de Inspectie al eerder gesignaleerde ontwikkelingen zich doorgezet. Het grote internationale arbeidspotentieel, de internationale concurrentie, de digitalisering en de groei van de platformeconomie leiden voor een groot deel van de werkenden in Nederland tot een aanhoudende druk op de loonontwikkeling en overige arbeidsvoorwaarden.

Ook werkgevers zijn gebaat bij toezicht en handhaving van de Inspectie. Als oneerlijk werk wordt tegengegaan, verbetert het eerlijke speelveld voor ondernemers.

Bekende problemen op het gebied van oneerlijk werk zijn door de coronacrisis vergroot en zichtbaarder geworden. Vooral als het gaat om de kwetsbare positie van werkenden met een laag loon en een flexibel arbeidscontract en zzp’ers met een slechte financiële positie; werkenden aan de onderkant van de arbeidsmarkt.

Maaltijdbezorgers

In veel sectoren waar de Inspectie zich op richt zijn de werkomstandigheden in 2020 veranderd. Dit werkt door in 2021. De coronacrisis zorgt er bijvoorbeeld voor dat kantoren en hotels een veel lagere bezetting hebben en tegelijkertijd dat er hogere eisen worden gesteld aan gebouwenschoonmaak (kantoren, scholen, zorginstellingen). De Inspectie houdt rekening met dit soort sectorontwikkelingen en mogelijke veranderingen in nalevingsgedrag. De druk op de hele keten van pakket- en maaltijdbezorging en distributiecentra is toegenomen door veranderend gedrag van Nederlandse consumenten. De platformeconomie op deze terreinen blijft groeien, met de nodige risico’s op oneerlijke beloning en arbeidstijden.

De maatschappelijke problemen op de arbeidsmarkt zijn buitengewoon complex en raken niet alleen het werk van de Inspectie, maar ook het werk van andere partijen. Dat maakt dat samenwerken met andere partijen nodig blijft om maatschappelijke problematiek effectief te kunnen aanpakken. Dat deed de Inspectie al en dat blijft ze ook doen. Steeds op verschillende manieren en met verschillende partijen en daar waar de problematiek erom vraagt, nationaal en internationaal.

Fatsoenlijk werk begint bij goed opdrachtgeverschap. In bepaalde sectoren hebben opdrachtgevers (grote) invloed op de mate waarin eerlijk kan worden gewerkt. Opdrachtgevers zijn zich vaak niet bewust van risico’s op oneerlijk werk verderop in de productieketen, doordat selectie van de goedkoopste aanbieder voorop staat. Door de grote opdrachtgevers in de pakketbezorging te confronteren met wat er zich binnen hun keten afspeelt, beoogt de Inspectie dat zij uiteindelijk alleen met eerlijke bedrijven in zee gaan.

Doelen

De programma’s die zich richten op het domein van eerlijk werken allemaal - in meer of mindere mate - aan de volgende doelen:

  • Het aanpakken van misstanden, voor de bescherming van kwetsbare groepen aan de onderkant van de arbeidsmarkt.
  • Het blootleggen van mechanismen op de arbeidsmarkt, voor signalering en een gerichte aanpak van misstanden.
  • Het bevorderen van eerlijke beloning en bewustzijn daarover bij werkenden.
  • Het bevorderen van goed opdrachtgeverschap voor de bescherming van kwetsbare groepen aan de onderkant van de arbeidsmarkt.