Vroegsignalering schulden bij gemeenten kan verbeteren

Het op tijd signaleren van schulden van burgers is een belangrijk onderdeel van de gemeentelijke schuldhulpverlening. Vrijwel alle gemeenten geven op enige wijze invulling aan deze vroegsignalering maar bij veel gemeenten staat dit nog in de kinderschoenen. Volgens de Inspectie SZW zijn er verbeteringen mogelijk.

Vroegsignalering problematische schulden

Een belangrijke manier om tijdig te signaleren of burgers met problematische schulden kampen, is om afspraken hierover te maken met andere partijen. Bijvoorbeeld met woningbouwverenigingen over het signaleren van huurachterstanden. De meeste gemeenten hebben dergelijke afspraken gemaakt met verschillende partijen. Ook intern kan georganiseerd worden dat dergelijke signalen worden doorgegeven, bij voorbeeld als het vermoeden van schulden blijkt bij de inning van gemeentelijke belastingen of de uitvoering van de WMO. Per taak die een dergelijke interne signalering mogelijk maakt heeft 63 tot 83 % van de gemeenten dit geregeld.

Het doel van vroegsignalering is om burgers met dreigende problematische schulden tijdig in beeld te krijgen. Hoe eerder iemand in beeld is bij de schuldhulpverlening hoe sneller gestart kan worden met het zoeken naar een oplossing. Uit onderzoek blijkt dat bijna 200 duizend huishoudens al in een schuldhulpverleningstraject zit, maar het grootste deel van bijna 1,2 miljoen huishoudens met problematische schulden dus niet.

Vroegsignalering gaat goed als een gemeente voor alle relevante doelgroepen over betrouwbare signalen beschikt en als zij deze goed kunnen duiden en er een vervolg aan kan geven. Om dat te bereiken moeten gemeenten meer dan nu bewust aandacht geven aan de opgedane ervaringen met vroegsignaleren en deze ervaringen gebruiken om ervan te leren.

Ook het werken met risicomodellen zou helpen om (dreigende) problematische schulden te identificeren. Minder dan 20 % van de gemeenten werkt echter met een risicomodel. De Inspectie verwacht dat het gebruik van risicomodellen een substantiƫle bijdrage kan leveren aan vroegsignalering.

De belangrijkste uitkomsten van het onderzoek naar schuldhulpverlening bij gemeenten zijn in deze animatie te zien. Klik op afbeelding om de animatie te starten.