Inspectie SZW: 125 jaar toezicht op arbeid

Van drie inspecteurs in 1890 tot ruim 1100 werknemers in 2015. De Rijkstoezicht op de Arbeid, oftewel het huidige Inspectie SZW, bestaat 125 jaar. Het takenpakket van de Inspectie is door de jaren heen sterk veranderd, taken erbij, taken er af. Steeds paste de Inspectie zich aan de maatschappelijke en politieke veranderingen.

Om dit goed te illustreren lanceert de Inspectie SZW een website (www.125jaarrijkstoezichtarbeid.nl) waarop de geschiedenis van het toezicht op de arbeidsomstandigheden in beeld wordt gebracht. Verhalen, ervaringen en visies.

Op 1 maart 1890 startten drie inspecteurs met de eerste inspecties bij fabrieken en op arbeidsplaatsen. Nederland stond op de drempel van een nieuw tijdperk. De industriële revolutie was grotendeels achter de rug. Stoomenergie was ingeburgerd en er was een beginnend spoorwegnet. Elektriciteit werd steeds meer toegepast als nieuwe energievorm. Maar tegelijkertijd verplaatsten de mensen zich vooral nog te voet, per fiets of de trekschuit. Bij de start bestond de inspectie uit maar liefst drie inspecteurs, die hun handen dus vol hadden. Toezicht was ook 125 jaar geleden noodzaak. Werkgevers lieten gevaarlijke situaties bestaan. Dat leidde tot onnodig schrijnende dodelijke ongevallen, ook bij kinderen die toen nog vaak in de fabriek werkten.

In zijn bijdrage op de speciale website noemt minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Lodewijk Asscher het werk van de Inspectie letterlijk van levensbelang. De misstanden die inspecteurs constateren zijn volgens Asscher eigenlijk niet meer van deze tijd. “Gelukkig hebben we een inspectie die toeziet op eerlijk, veilig en gezond werken en bestaanszekerheid, voor alle mensen in Nederland”.

Op dit moment werken er bij de Inspectie SZW ruim 1100 mensen en houdt de inspectie toezicht op zo’n 370.000 ondernemingen waar twee of meer werknemers in dienst zijn. In totaal werken bij deze ondernemingen meer dan zes miljoen werknemers.

Nederland heeft een verschuiving van zwaar lichamelijke arbeid meegemaakt naar dienstverlenende beroepen, automatisering en digitalisering. Daarom is het takenpakket van de Inspectie SZW door de jaren heen sterk veranderd. Anno 2015 werkt de inspectie risicogericht en geeft voorrang aan het aanpakken van ernstige misstanden en notoire overtreders.